Samen met Drs. M.P. Broekhuijsen en F.H.W. Brouwer heeft de redacteur van deze website een analyserapport samengesteld over de verschillen van het wetsvoorstel Versterking bestuur pensioenfondsen en de initiatiefwet Koser Kaya / Blok en over de problematiek met betrekking tot de inwerkingtreding.

In januari 2012 heeft de Eerste Kamer het initiatiefwetsvoorstel Koser Kaya / Blok over het recht op bestuursdeelname voor gepensioneerden in hun pensioenfondsen behandeld. Dat voorstel is toen met ruime meerderheid aangenomen en is daarna tot wet verheven. Het vorige kabinet verklaarde zich bij de behandeling bereid om de initiatiefwet geheel of grotendeels als onderdeel op te nemen in een nog in te dienen ruimer wetsvoorstel Versterking bestuur pensioenfondsen (het zgn. structuurvoorstel). Het streven was erop gericht dit nieuwe structuurvoorstel als wet op 1 januari 2013 te laten ingaan. Tussen het vorige kabinet, de beide initiatiefnemers en de fractiewoordvoerders in de Eerste Kamer is toen eveneens duidelijk afgesproken dat wanneer dit streven niet gehaald zal worden, de initiatiefwet per 1 januari 2013 inwerking zal treden.

In februari 2012 heeft het vorige kabinet het Wetsvoorstel bestuur pensioenfondsen ook werkelijk bij de Tweede Kamer ingediend. Het kabinetsvoorstel week echter bij de vormgeving van het recht op bestuurdeelname voor gepensioneerden op vijf cruciale punten af van de initiatiefwet Koser Kaya / Blok. De verdere afhandeling van het structuurvoorstel is daarna door de verkiezingen en de kabinetswisseling sterk vertraagd. Op 21 december van vorig jaar heeft het nieuwe kabinet door een nota van wijziging het structuurvoorstel evenwel gewijzigd. Bij drie van de vijf punten wordt alsnog de initiatiewet gevolgd of wordt een gelijkwaardige regeling opgenomen. Op zichzelf een verbering, maar er blijven toch nog twee belangrijke verschillen bestaan. In afwijking van de initiatiefwet heeft het structuurvoorstel enkele bepalingen om het aantal bestuurszetels voor de gepensioneerden te maximeren. En in de initiatiefwet kennen de deelnemersraad en een minderheid van die raad een beroepsrecht. In het structuurvoorstel vervalt voor de opvolger van de deelnemersraad een soortgelijk beroepsrecht.

Op 21 december van het vorige jaar heeft de staatssecretaris voor Sociale Zaken namens het nieuwe kabinet in brieven aan de Eerste en Tweede Kamer meegedeeld dat de streefdatum van 1 januari 2013 voor de afhandeling van het nieuwe structuurvoorstel niet wordt gehaald. In afwijking van de toezegging van het vorige kabinet kondigt het kabinet aan dat de inwerkingtreding van de initiatiefwet Koser Kaya / Blok een half jaar zal worden verschoven van 1 januari 2013 naar 1 juli 2013.

Commentaar: Zowel het vorige kabinet als het nieuwe kabinet hebben bij het wetsvoorstel Versterking bestuur pensioenfondsen voorstellen gedaan die bij uiterst belangrijke onderdelen negatief afwijken van een pas daarvoor door de Staten-Generaal aanvaarde wetgeving (de initiatiefwet Koser Kaya / Blok). Dit is in onze democratie ten principale onjuist. Het verdient aanbeveling dat de Tweede Kamer door amendering het structuurvoorstel in overeenstemming brengt met de wetgeving zoals die door de Staten-Generaal heeft plaatsgevonden.

De in de Eerste Kamer in januari van het vorige jaar gemaakte afspraak tussen het vorige kabinet, de initiatiefnemers en de fractiewoordvoerders over de inwerkingtreding van de initiatiefwet was een harde, politiek bindende afspraak. Volgens die afspraak zou de initiatiefwet op 1 januari 2013 inwerking treden wanneer blijkt dat het structuurvoorstel op die datum nog niet is afgehandeld. Deze afspraak garandeerde dat de gepensioneerden hetzij via een structurele wetgeving van het kabinet, hetzij via de initiatiefwet, uiterlijk op 1 januari 2013 het wettelijk recht op bestuursdeelname zouden verkrijgen. De door het huidige kabinet aangekondigde verschuiving van de ingangsdatum van de initiatiefwet Koser Kaya / Blok met een half jaar naar 1 juli 2013 roept daarom ernstige bezwaren op. Het niet nakomen van deze toezegging van het voorgaande kabinet door het huidige kabinet zal het vertrouwen van de gepensioneerden in de overheid en meer in het algemeen in de politiek ernstig aantasten. Deze verschuiving van de ingangsdatum van de initiatiefwet mag beschouwd worden als strijdig met de beginselen van goed bestuur.

Het gevecht om de gepensioneerden binnen de pensioenfondsen gelijke rechten op medezeggenschap toe te kennen als de werknemers begon bijna 44 jaar geleden op 21 maart 1968. Toen zijn hierover in de Tweede Kamer schriftelijke vragen gesteld met betrekking tot het pensioenfonds ABP. Een beknopt overzicht van deze lijdensweg is gegeven op de eerste pagina van hoofdstuk Initiatiefwetsvoorstel van deze website.

Een samenvatting van het door de Eerste Kamer aanvaarde wetsvoorstel is eveneens opgenomen in het hoofdstuk Initiatiefwetsvoorstel, op de pagina Definitieve inhoud.